فهرست مطالب

چطور با آزمایش خون، ریسک بیماری قلبی را تخمین بزنیم؟
بسیاری از افراد تصور میکنند بیماری قلبی ناگهانی اتفاق میافتد؛ یک روز سالم هستند و روز دیگر دچار سکته میشوند. اما واقعیت این است که در اغلب موارد، بیماریهای قلبی سالها پیش از بروز علائم جدی آغاز میشوند. رسوب چربی در دیواره عروق، التهاب مزمن و اختلال در قند خون بهتدریج پیشرفت میکنند، بدون آنکه نشانه واضحی ایجاد کنند.
خبر مهم این است که بدن پیش از بروز سکته قلبی، نشانههای عددی به ما میدهد. این نشانهها در آزمایش خون قابل مشاهده هستند. اعدادی مانند LDL، HDL، تریگلیسرید، قند خون و برخی شاخصهای التهابی میتوانند تصویری نسبتاً دقیق از وضعیت عروق قلبی ارائه دهند.
هدف این مقاله آن است که نشان دهد چگونه میتوان با تفسیر درست نتایج آزمایش خون، خطر بیماری قلبی را پیشبینی و مدیریت کرد، پیش از آنکه دیر شود.
چرا آزمایش خون در تخمین ریسک قلبی اهمیت دارد؟
بیماریهای قلبی عمدتاً نتیجه تجمع تدریجی پلاکهای چربی در دیواره عروق هستند؛ فرآیندی که به آن آترواسکلروز (Atherosclerosis) گفته میشود. این فرآیند تحت تأثیر چربی خون، قند، التهاب و عوامل ژنتیکی قرار دارد.
آزمایش خون امکان اندازهگیری این عوامل را فراهم میکند و به ما اجازه میدهد قبل از ایجاد تنگی شدید عروق، مداخله کنیم.
کلسترول کل و LDL؛ شاخص اصلی خطر
LDL که به آن کلسترول بد گفته میشود، نقش مستقیم در تشکیل پلاکهای چربی دارد.
افزایش میزان LDL یکی از مهمترین عوامل خطر سکته قلبی محسوب میشود.
حتی اگر کلسترول کل در محدوده طبیعی باشد، LDL بالا میتواند خطر را افزایش دهد.
در تفسیر نتیجه باید به این نکته توجه داشت که عدد مطلوب برای همه افراد یکسان نیست. در افراد با سابقه خانوادگی بیماری قلبی یا دیابت، میزان هدف LDL پایینتر در نظر گرفته میشود.
HDL؛ عامل محافظتی
HDL که به کلسترول خوب معروف است، به پاکسازی چربی از دیواره عروق کمک میکند.
میزان پایین HDL میتواند خطر قلبی را افزایش دهد، حتی اگر LDL در حد مرزی باشد.
بنابراین بررسی همزمان LDL و HDL اهمیت دارد.
تریگلیسرید؛ چربی کمتر دیدهشده اما مهم
تریگلیسرید بالا معمولاً با اضافه وزن، مصرف زیاد قند و مقاومت به انسولین مرتبط است.
افزایش این شاخص میتواند نشاندهنده خطر متابولیک و افزایش احتمال بیماری قلبی باشد.
در برخی افراد، تریگلیسرید بالا حتی با LDL نسبتاً طبیعی نیز خطر ایجاد میکند.
بیماریهای قلبیعروقی همچنان یکی از مهمترین علل مرگ در ایران هستند با وجود آن که بخش قابلتوجهی از این موارد با کنترل چربی خون، قند و التهاب قابل پیشگیریاند. انجام آزمایشهای دورهای میتوانند سالها قبل از بروز سکته، خطر را نشان دهند.
قند خون و HbA1c؛ نقش پنهان دیابت
قند خون بالا به دیواره عروق آسیب میزند و روند تشکیل پلاک را تسریع میکند.
HbA1c میانگین قند خون سه ماه گذشته را نشان میدهد و شاخص مهمی در ارزیابی ریسک قلبی است.
حتی در مرحله پیشدیابت، خطر بیماری قلبی افزایش مییابد
آزمایشگاه بهار، اولین مجموعه در کرمانشاه و غرب کشور است که پذیرش انواع آزمایشها و نمونهگیری در منزل و محل کار شما را بهصورت تماماً آنلاین ارائه میکند. در این سیستم به سادگی میتوانید بدون نیاز به حضور در آزمایشگاه، برای پذیرش آزمایشها و دریافت نتایج اقدام کنید. ضمناً هزینه کلیه آزمایشهای درخواستی، دقیقاً منطبق با تعرفههای مصوب دولتی محاسبه میشود.

hs-CRP؛ شاخص التهاب عروقی
آزمایش CRP پرحساسیت (hs-CRP) میزان التهاب خفیف و مزمن در بدن را نشان میدهد.
التهاب مزمن یکی از عوامل کلیدی در ناپایداری پلاکهای عروقی است و میتواند خطر سکته را افزایش دهد.
افزایش hs-CRP در کنار چربی خون بالا، ریسک را جدیتر میکند.
التهاب مزمن خفیف که فقط در آزمایش خون دیده میشود، میتواند در بروز سکته قلبی نقش داشته باشد.
لیپوپروتئین(a) و ApoB؛ شاخصهای پیشرفتهتر
در برخی افراد، با وجود طبیعی بودن چربی خون معمولی، همچنان خطر قلبی بالاست.
لیپوپروتئین(a) یک عامل ژنتیکی است که میتواند خطر را افزایش دهد.
ApoB نیز تعداد ذرات LDL را نشان میدهد و در ارزیابی دقیقتر خطر کاربرد دارد.
آیا یک نتیجه بالا به معنی سکته حتمی است؟
خیر. ارزیابی ریسک قلبی بر اساس مجموعهای از شاخصها انجام میشود.
سن، فشار خون، سابقه خانوادگی، دیابت و سبک زندگی در کنار نتایج آزمایش خون در نظر گرفته میشوند. اما نکته مهم این است که بیتوجهی به اعداد غیرطبیعی میتواند بهتدریج خطر را افزایش دهد.
هر چند وقت یکبار باید آزمایش بدهیم؟
در افراد سالم بالای ۳۰ سال، انجام پروفایل چربی و قند خون بهصورت دورهای توصیه میشود.
در صورت وجود عوامل خطر مانند دیابت، چاقی یا سابقه خانوادگی، فاصله بررسی کوتاهتر خواهد بود.
آمادگی برای انجام آزمایشهای قلبی
برای بررسی دقیق چربی خون معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی توصیه میشود.
مصرف برخی داروها باید به آزمایشگاه اطلاع داده شود.
تکرار آزمایش در یک آزمایشگاه با استاندارد ثابت، امکان مقایسه دقیقتر روند تغییرات را فراهم میکند.
نقش آزمایشگاه در پیشگیری از بیماری قلبی
آزمایش خون تنها یک گزارش عددی نیست؛ بلکه ابزاری برای پیشگیری است. دقت در اندازهگیری LDL، HDL، تریگلیسرید و شاخصهای التهابی اهمیت زیادی دارد.
آزمایشگاه بهار کرمانشاه با ارائه پروفایل کامل چربی، قند خون، HbA1c و شاخصهای التهابی، امکان ارزیابی جامع ریسک قلبی را فراهم میکند. تشخیص زودهنگام خطر، فرصت مداخله و اصلاح سبک زندگی را ایجاد میکند.
سخن پایانی
بیماری قلبی اغلب نتیجه سالها تغییرات خاموش در عروق است. این تغییرات پیش از آنکه به سکته منجر شوند، در آزمایش خون قابل مشاهده هستند. بررسی LDL، HDL، تریگلیسرید، قند خون، HbA1c و hs-CRP میتواند تصویر نسبتاً دقیقی از وضعیت عروق ارائه دهد.
بیتوجهی به اعداد غیرطبیعی ممکن است خطر را در سالهای آینده افزایش دهد، اما تشخیص زودهنگام این فرصت را میدهد که با اصلاح سبک زندگی یا درمان مناسب، از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.
اگر مدتی است آزمایش چربی و قند خون انجام ندادهاید یا در خانواده شما سابقه بیماری قلبی وجود دارد، انجام یک چکاپ کامل قلبی در آزمایشگاه بهار کرمانشاه میتواند گام مهمی برای حفظ سلامت شما باشد.
یکی از مجهزترین مجموعههای آزمایشگاهی و اولین آزمایشگاه با سیستم پذیرش کاملا آنلاین در غرب کشور
