فهرست مطالب
آکنههای سمج: چطور بفهمم مشکل پوستی دارم یا هورمونی؟
بیشتر ما در دوران نوجوانی جوش را تجربه کردهایم و میدانیم که معمولاً با گذر زمان یا درمانهای ساده برطرف میشود. اما وقتی آکنه در بزرگسالی ادامه پیدا میکند، شدید میشود یا به درمانهای معمول پاسخ نمیدهد، سؤال مهمی ایجاد میشود: آیا این فقط یک مشکل پوستی است یا پای یک اختلال داخلی در میان است؟
آکنه مقاوم به درمان میتواند نشانهای از عدم تعادل هورمونی، مقاومت به انسولین یا حتی اختلالات تیروئید باشد. در چنین شرایطی، استفاده مداوم از کرمها و آنتیبیوتیکهای موضعی بدون بررسی علت زمینهای، اغلب نتیجه پایداری ندارد.
خبر خوب این است که با چند آزمایش ساده خون میتوان فهمید منشأ جوشها صرفاً پوستی است یا نیاز به بررسی هورمونی دارد. در این مقاله بررسی میکنیم چه زمانی باید به ریشه داخلی فکر کنیم و کدام آزمایشها در این مسیر کمککننده هستند.
چه زمانی باید به علت هورمونی شک کنیم؟
همه آکنهها هورمونی نیستند. اما برخی نشانهها احتمال اختلال داخلی را بیشتر میکنند:
- شروع یا تشدید آکنه در بزرگسالی
- جوشهای عمیق و دردناک در ناحیه فک و چانه
- نامنظم بودن قاعدگی در خانمها
- ریزش مو یا افزایش موهای زائد
- افزایش وزن همراه با آکنه
- پاسخ ندادن به درمانهای رایج پوستی
در چنین شرایطی، بررسی آزمایشگاهی اهمیت پیدا میکند.
نقش هورمونهای جنسی در بروز آکنه
افزایش هورمونهای آندروژنی میتواند تولید چربی پوست را افزایش دهد و زمینه ایجاد آکنه را فراهم کند.
در خانمها، اختلالاتی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک میتواند با افزایش هورمونهای مردانه همراه باشد و آکنه مقاوم ایجاد کند.
در آقایان نیز عدم تعادل هورمونی ممکن است در شدت آکنه نقش داشته باشد.
آزمایشهای مهم در این بخش
- تستوسترون برای بررسی افزایش هورمونهای مردانه
- DHEA-S برای ارزیابی منبع آندروژنی
- LH و FSH در صورت شک به اختلال تخمدانی
بررسی این شاخصها کمک میکند مشخص شود آیا عدم تعادل هورمونی وجود دارد یا خیر.
آکنهای که با نامنظمی قاعدگی یا ریزش مو همراه باشد، بیشتر احتمال دارد منشأ هورمونی داشته باشد.
مقاومت به انسولین و ارتباط آن با آکنه
برخی افراد با وجود وزن طبیعی نیز دچار مقاومت به انسولین هستند. این وضعیت میتواند تعادل هورمونی را بر هم بزند و تولید چربی پوست را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، آکنه اغلب در ناحیه پایین صورت و چانه دیده میشود.
آزمایشهای مرتبط
- قند خون ناشتا
- HbA1c
- انسولین ناشتا
- در صورت نیاز محاسبه شاخص مقاومت به انسولین
اصلاح مقاومت به انسولین میتواند در بهبود آکنه نقش مؤثری داشته باشد.
آزمایشگاه بهار، اولین مجموعه در کرمانشاه و غرب کشور است که پذیرش انواع آزمایشها و نمونهگیری در منزل و محل کار شما را بهصورت تماماً آنلاین ارائه میکند. در این سیستم به سادگی میتوانید بدون نیاز به حضور در آزمایشگاه، برای پذیرش آزمایشها و دریافت نتایج اقدام کنید. ضمناً هزینه کلیه آزمایشهای درخواستی، دقیقاً منطبق با تعرفههای مصوب دولتی محاسبه میشود.
نقش تیروئید در سلامت پوست
اختلالات تیروئید معمولاً با خشکی پوست یا ریزش مو شناخته میشوند، اما در برخی موارد میتوانند وضعیت التهابی پوست را تغییر دهند و آکنه را تشدید کنند.
آزمایشهای مرتبط
- TSH بهعنوان شاخص اصلی عملکرد تیروئید
- در صورت نیاز Free T4
بررسی این شاخصها بهویژه زمانی اهمیت دارد که خستگی، تغییر وزن یا ریزش مو همزمان وجود داشته باشد.
کمبودهای تغذیهای و وضعیت التهابی
کمبود برخی ریزمغذیها میتواند روند ترمیم پوست را مختل کند و التهاب را افزایش دهد.
آزمایشهای مرتبط
- فریتین برای ارزیابی ذخایر آهن
- ویتامین D
- در صورت نیاز روی
اصلاح این کمبودها میتواند پاسخ پوست به درمان را بهبود دهد.
در بسیاری از موارد، درمان موضعی بدون اصلاح علت داخلی باعث بازگشت مکرر آکنه میشود.
آیا همه افراد با آکنه باید آزمایش بدهند؟
خیر. اگر آکنه خفیف و وابسته به تغییرات مقطعی باشد و به درمانهای معمول پاسخ دهد، معمولاً نیاز به بررسی گسترده نیست.
اما در صورت مقاوم بودن، شدت بالا یا همراهی با علائم هورمونی، انجام آزمایش توصیه میشود.
هدف از آزمایش، جلوگیری از درمانهای طولانی و بینتیجه است.
آمادگی قبل از انجام آزمایشهای هورمونی
برخی تستهای هورمونی ممکن است در روزهای خاصی از چرخه قاعدگی انجام شوند.
برای بررسی قند و انسولین معمولاً ناشتایی ۸ تا ۱۲ ساعت لازم است.
اطلاع دادن درباره مصرف داروهای هورمونی یا مکملها اهمیت دارد.
نقش آزمایشگاه در تشخیص دقیق علت آکنه
تشخیص منشأ آکنه تنها با مشاهده پوست امکانپذیر نیست. در کنار آن، آزمایشهای دقیق هورمونی و متابولیک میتوانند علت اصلی را مشخص کنند.
آزمایشگاه بهار کرمانشاه با انجام تستهای هورمونی، قند، انسولین و شاخصهای تغذیهای، امکان بررسی جامع علت آکنههای مقاوم را فراهم میکند. این بررسی میتواند مسیر درمان را هدفمندتر و مؤثرتر کند.
سخن پایانی
آکنههای سمج همیشه صرفاً یک مشکل پوستی نیستند. گاهی پشت این جوشهای مکرر، یک عدمتعادل هورمونی یا اختلال متابولیک قرار دارد.
اگر درمانهای معمول نتیجه ندادهاند یا آکنه با علائمی مانند نامنظمی قاعدگی، ریزش مو یا افزایش وزن همراه است، بررسی آزمایشگاهی میتواند گام مهمی در تشخیص صحیح باشد.
شناخت علت اصلی، درمان را کوتاهتر و مؤثرتر میکند. اگر با آکنه مقاوم درگیر هستید، انجام آزمایشهای مرتبط در آزمایشگاه بهار کرمانشاه میتواند اولین قدم برای درمان ریشهای باشد.
یکی از مجهزترین مجموعههای آزمایشگاهی و اولین آزمایشگاه با سیستم پذیرش کاملا آنلاین در غرب کشور
